24 Νοεμβρίου 2011

Κατοικία στον Άγιο Ιωάννη / v3 (τελική)
















Το υπάρχον κτήριο είναι ένα μικρό νεοκλασικό οίκημα των αρχών του 20ού αιώνα με απλή κατασκευή (συνδυασμός φέρουσας πέτρας και συμπαγών πλίνθων) αλλά επιμελημένα οικοδομικά και διακοσμητικά στοιχεία. Παρά το μικρό του μέγεθος, η απλότητα και η εκφραστική του καθαρότητα προβάλλουν έναν έντονο «χαρακτήρα». Η θέση του μέσα στο οικόπεδο, στην βορειοδυτική γωνία, δημιουργεί έναν διάλογο με την αυλή και τα δύο πηγάδια (χαρακτηριστικό στοιχείο των κατοικιών της περιοχής) αλλά και την ελιά και τον φοίνικα που υπήρχε. Το σύνολο ορίζει έναν ζωτικό χώρο όπου παρόλο που δεν έχουμε μία άμεση σχέση του εσωτερικού με τον εξωτερικό είναι προφανής η λειτουργική σημασία αυτής της σχέσης. Το υπόγειο επίσης της κατοικίας έχει αναβαθμισμένη ποιότητα μια και η πρόσβαση σε αυτό από την αυλή αλλά και από την κυρίως κατοικία είναι άνετη και άμεση.

Το νέο κτήριο έρχεται να αγκαλιάσει το υπάρχον αναπτυσσόμενο γύρω του με μια κίνηση από τον βορρά προς τη μεσημβρία. Το νέο παρακολουθεί το παλιό και το υποστηρίζει διατηρώντας όμως μία διακριτή σχέση. Έτσι το νέο δεν διαφοροποιείται έντονα ούτε έρχεται σε αντίστιξη με το παλιό αλλά στέκεται δίπλα του σε μία συνειδητή προσπάθεια να έρθει σε διάλογο με αυτό προσπαθώντας να το κατανοήσει. Εξωτερικά τα όρια χάνονται και αυτό που συνδέει το υπάρχον με το νέο είναι το υλικό και η γεωμετρία των ανοιγμάτων. Το παλίο και το νέο ενώνονται σε ένα ενιαίο σώμα.

«ώσμωση ανάμεσα στο παλιό και το καινούργιο»

Με μια αφαιρετική ματιά θα λέγαμε ότι η αρχιτεκτονική πρόταση μιλάει για έναν ενιαίο κενό χώρο ανοιχτού προγράμματος, έναν χώρο ο οποίος μπορεί να λάβει διαφορετικές χρήσεις ανάλογα με τις ανάγκες, ο οποίος συμπληρώνεται από ένα υπνοδωμάτιο, μία κουζίνα και ένα λουτρό. Το νέο κτήριο μαζί με το παλιό ορίζουν έναν χώρο ο οποίος μπορεί να χρησιμοποιηθεί από διαφορετικούς κατοίκους και επισκέπτες, λιγότερους ή περισσότερους και με διαφορετικό τρόπο, ανάλογα με τις ανάγκες και τις συνθήκες. Με αυτόν τον τρόπο το κτήριο υποδέχεται τον κάτοικο και ο κάτοικος οικειοποιείται τον χώρο όπως το παλιό κτήριο υποδέχθηκε το νέο και το νέο οικειοποιήθηκε το παλιό σε μία συμβιωτική σχέση.

«το σπίτι και ο κάτοικος είναι δύο δυναμικές καταστάσεις»

Η νέα κατασκευή σε συνάφεια με την παλιά ορίζει έναν ενιαίο εσωτερικό χώρο ο οποίος οικειοποιείται μέρος του παλιού ενσωματώνοντάς εξωτερικούς τοίχους και ανοίγματα ως δικά του, εσωτερικά χωρικά στοιχεία. Η εξωτερική σκάλα του υπογείου, η κύρια είσοδος και η πόρτα του υπογείου, επανεμφανίζονται πλέον ως εσωτερικές δομικές προβολές στον νέο χώρο. Προβολές οι οποίες διατηρούν την αυτονομία τους και παράλληλα συνδέουν το παρελθόν με το παρόν.

Μπαίνοντας κανείς βρίσκεται σε έναν μεταβατικό χώρο όπου από τη μία πλευρά υπάρχει η κατάβαση προς το παλιό υπόγειο και από την άλλη η ανάβαση προς το ισόγειο του παλιού σπιτιού. Το εργαστήριο επικοινωνεί αφενός με το παλιό σπίτι μέσα από τα πρώην εξωτερικά ανοίγματα του παλιού σπιτιού ορίζοντας ένα συνεχές κίνησης ανάμεσα στους δύο χώρους. Το παλιό ισόγειο αφήνεται προς το παρόν γυμνό, άδειο από λειτουργίες και προγραμματικό περιεχόμενο διατηρώντας την προοπτική μελλοντικής παρέμβασης. Η πρόταση για έναν καθιστικό χώρο με στοιχεία τεχνολογίας (τηλεόραση, ηλεκτρονικός υπολογιστής κλπ) παραμένει ως πρόθεση.


Το εργαστήριο επικοινωνεί άμεσα με την πίσω αυλή μέσα από μία μεγάλη πόρτα. Έτσι μπορεί το μεγαλύτερο μέρος του έτους, μένοντας αυτή η πόρτα ανοιχτή, να επιτευχθεί η λειτουργική συνέχεια ανάμεσα στο μέσα και το έξω. Η κίνηση συνεχίζει μέσα από μια σκάλα που οδηγεί στο πατάρι περνώντας μέσα από το παλιό κέλυφος. Η σκάλα αποτελεί μία μετάβαση-γέφυρα η οποία αιωρείται ανάμεσα στο παλιό και το καινούργιο. Η κίνηση διαπερνά και ενοποιεί το υπάρχον και το νέο δίνοντας ζωή και στα δύο.

Την έντονη αναφορά στον εξωτερικό χώρο-αυλή-δώμα τονίζει η ημιυπαίθρια μετάβαση από το υπνοδωμάτιο προς το λουτρό στον όροφο. Αυτή η κίνηση αποτελεί μία κριτική σε ένα αστικό πρότυπο κατοικίας το οποίο υπερπροστατεύει τον κάτοικο και αλλοιώνει την σχέση του με το φυσικό περιβάλλον κάνοντάς τον δυσανεκτικό απέναντι σε αλλαγές και μεταβολές κατά τη διάρκεια του χρόνου.

Δεν υπάρχουν σχόλια: