15 Φεβρουαρίου 2013

ΜΗΧΑΝΗ ΕΠΑΝΕΚΚΙΝΗΣΗΣ





ΜΗΧΑΝΗ ΕΠΑΝΕΚΚΙΝΗΣΗΣ

Το κτήριο του ΣΙΛΟ του Πειραιά είναι ένα μοναδικό δείγμα μοντέρνας βιομηχανικής αρχιτεκτονικής στον ελληνικό χώρο. Ένα κτήριο το οποίο συμβολίζει μέσα από τη μορφή του αλλά κυρίως μέσα από τη λειτουργία του τον μοντερνισμό ως την κατεξοχήν εποχή η οποία προέβαλε ως αξία την ανάπτυξη, την πρόοδο και την ευημερία για όλους. Το ΣΙΛΟ ως ένα κτήριο-μηχανή μέσα στο οποίο τα σιτηρά κυκλοφορούσαν, καθαρίζονταν, αναδιανέμονταν, μοιράζονταν με σκοπό να προσφερθούν στη αναπτυσσόμενη ελληνική κοινωνία για πενήντα και πλέον χρόνια δεν λειτουργεί πια. Αυτό όμως το ‘ζωντανό’ μηχάνημα με τους κινούμενους γερανούς, τον δυνατό ταινιόδρομο, τα αεικίνητα αναβατόρια, τις στιβαρές κυψέλες, τους δεκάδες αγωγούς στέκεται εκεί έτοιμο να υποδεχτεί τη νέα χρήση. Στόχος της πρότασης μας είναι αυτή η μηχανή να αναβιώσει μπαίνοντας ξανά ‘μπροστά’, να ξαναλειτουργήσει, να επανεκκινήσει υπηρετώντας έναν καινούργιο σημαντικό ρόλο.

ΚΤΗΡΙΟ
Το κτήριο του ΣΙΛΟ, το οποίο θα υποδεχθεί το μουσείο, αντιμετωπίζεται εξαρχής όχι ως ένα απλό κέλυφος με όγκους, κενά και πλήρη αλλά ως μια μηχανή. Μια μηχανή η οποία ενέχει μια σχεδιασμένη συνθετότητα ως προς τον σχεδιασμό της αλλά ταυτόχρονα και μια καθαρότητα και σαφήνεια ως προς τη λειτουργία της. Ο επισκέπτης του μουσείου βιώνει αυτή την εμπειρία κινούμενος μέσα σε αυτήν την τεράστια μηχανή και μάλιστα ακολουθώντας μια συγκεκριμένη και προδιαγεγραμμένη πορεία ανάλογη της αρχικής: εισέρχεται στην είσοδο του μουσείου η οποία τοποθετείται στο νότιο άκρο του ταινιόδρομου. Κινείται κατά μήκος του ταινιόδρομου πάνω σε έναν κυλιόμενο διάδρομο. Ανέρχεται στην τελευταία στάθμη μέσα από ανελκυστήρες-αναβατόρια. Παίρνει μια μηχανική ράμπα. Κατεβαίνει με ανελκυστήρες σε μια μεσαία στάθμη στην καρδιά των κυψελών και κινείται ανάμεσά τους. Συνεχίζει τη μηχανική καταβύθιση σε ένα κατώτερο επίπεδο και ακολουθεί μια ακόμα κινούμενη ράμπα η οποία τον βγάζει στην αρχική στάθμη. Τέλος μέσα από μια κυλιόμενη σκάλα βγαίνει στην πλατεία του μουσείου.
Αυτή η πορεία – από τον ταινιόδρομο, στα αναβατόρια, ψηλά στους τελευταίους ορόφους και κατόπιν από εκεί στις κυψέλες προς τα κάτω και τελικά έξω στο ύπαιθρο - αποτελεί και το ιδεόγραμμα της λειτουργίας του ΣΙΛΟ. Με αυτόν τον τρόπο η πορεία-εμπειρία μέσα στο κτήριο-μηχανή συντίθεται με μια παράλληλη ευφάνταστη πορεία μέσα στο μουσείο. Αυτή η σύνθεση-ταύτιση της μηχανικής πορείας με την μουσειολογική αφήγηση αποτελεί ένα εύρημα το οποίο οργανώνει συνθετικά όλο το κτήριο και αρθρώνει τις ενότητές του.

ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ
Η επέμβαση στοχεύει στη διαμόρφωση ενός σύγχρονου αστικού τοπίου που θα γίνει υπερτοπικός πόλος ψυχαγωγίας και αναψυχής. Ο νέος τόπος χαρακτηρίζεται από την συμπαρουσία των εποχών και την αρμονική συνύπαρξη του φυσικού στοιχείου και των τεχνικών υποδομών. Στις πρώτες φωτογραφίες του λιμανιού του Πειραιά διακρίνονται ακόμα η φυσική ακτογραμμή και το ανάγλυφο του τοπίου, τα οποία σήμερα έχουν αλλοιωθεί από τις εργασίες επέκτασης που κατά καιρούς έχουν πραγματοποιηθεί. Γίνεται αντιληπτή η άμεση επαφή με τη θάλασσα και η ισχυρή παρουσία του φυσικού τοπίου στην περιοχή του λιμανιού. Διακρίνονται οι υποδομές που απαντώνται ακόμα και σήμερα στο χώρο όπως οι δύο δεξαμενές. Όλα τα παραπάνω αποτελούν χωρικές ποιότητες που αξιοποιούνται και αναδεικνύονται μέσω του σχεδιασμού. Η επέμβαση αποκαλύπτει και αποκαθιστά το φυσικό ανάγλυφο απομακρύνοντας τη μεγάλη επιφάνεια σκληρών υλικών που το καλύπτουν. Το σημερινό «σκληρό» όριο με τη θάλασσα ωστόσο, διατηρείται και παραλαμβάνει νέες χρήσεις όπως η νέα πλατεία με υπερτοπική σημασία σε άμεση επαφή με τη θάλασσα και ο παραθαλάσσιος περίπατος.

Αρχιτέκτονες
Κική Ηλούση
Γιάννης Καραχάλιος
Ελισσάβετ Πλαΐνη
Κώστας Τσιαμπάος
Ελένη Τσιριντάνη

Συνεργάτης αρχιτέκτονας
Αναστάσης Μπάχας

Σύμβουλοι
Χρήστος Πλαΐνης (Πολ. Μηχ.)
Νίκος Νάκος (Ηλ. Μηχ.)

Δεν υπάρχουν σχόλια: