9 Μαΐου 2014

Συνέδριο Ιστορίας της Αρχιτεκτονικής

ΑΝΩΤΑΤΗ ΣΧΟΛΗ ΚΑΛΩΝ ΤΕΧΝΩΝ
Τμήμα Θεωρίας και Ιστορίας της Τέχνης
Συνέδριο Ιστορίας της Αρχιτεκτονικής
Αθήνα, 22-24 Μαΐου 2014
Αίθουσα Τζιόρτζιο Ντε Κίρικο, Πειραιώς 256
Η ιστοριογραφία της αρχιτεκτονικής στην Ελλάδα στον 20ο και 21ο αιώνα

Αρχιτεκτονική και τέχνες μεταξύ «ελληνικότητας» και παγκοσμιοποίησης

ATHENS SCHOOL OF FINE ARTS

Faculty of Art History and Theory

Congress of Architectural History

Athens, May 22-24, 2014

Auditorium Giorgio De Chirico, Peiraios Str. 256


Historiography of Architecture in Greece between XX and XXI Century

Architecture and Arts between «Greekness» and Globalization

Η εισήγησή μου με τίτλο "10 χρόνια αρχιτεκτονικού λαϊκισμού" διερευνά την εμφάνιση του λαϊκισμού στον αρχιτεκτονικό λόγο. Ορίζονται δύο προγραμματικά στρατόπεδα με έμφαση στην περίοδο των τελευταίων 10 ετών: Tο Α υποστηρίζει και προωθεί μια νεωτερική αρχιτεκτονική η οποία αναφέρεται σε μια διεθνή πρωτοπορία. Απορρίπτει τις αναφορές στο παρελθόν και τον τόπο ως ξεπερασμένες και ασύμβατες με τις σύγχρονες εξελίξεις οι οποίες διαμορφώνουν τον δρόμο για το μέλλον. Το Β υποστηρίζει μια αρχιτεκτονική διαχρονική, η οποία συνδέεται με τον τόπο και τους ανθρώπους του, την ιστορία και την παράδοση. Απορρίπτει τις πρόσκαιρες μόδες και τις παγκοσμιοποιημένες τάσεις ως αντίθετες στην αρχιτεκτονική δημιουργία και το κοινωνικό της περιεχόμενο. Εντοπίζονται περιοχές του προγραμματικού λόγου των δύο αυτών αντιτιθέμενων στρατοπέδων (Α και Β) στις οποίες άμεσα ή έμμεσα, εκούσια ή ακούσια παρεισφρέουν στοιχεία λαϊκισμού. Το φαινόμενο μελετάται τόσο πρωτογενώς (μέσα από τεκμήρια προφορικού λόγου) όσο και δευτερογενώς (μέσα από την πρόσφατη βιβλιογραφία για τον λαϊκισμό). Φωτίζονται κάποιες ασαφείς πλευρές και επισημαίνονται ορισμένες εσωτερικές αντιφάσεις ενώ προτείνεται ένας εναλλακτικός δρόμος κριτικής προσέγγισης.

Οι περιλήψεις όλων των εισηγήσεων εδώ

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ



Πέμπτη 22 Μαΐου πρωί

09:00-09:45 Εγγραφές

09:45-10:30 Έναρξη Συνεδρίου, χαιρετισμοί:

Γιώργος Χαρβαλιάς, πρύτανης Ανωτάτης Σχολής Καλών Τεχνών
Σπύρος Αμούργης, πρόεδρος Συμβουλίου Διοίκησης Ανωτάτης Σχολής Καλών Τεχνών
Γιώργος Ξηροπαΐδης, κοσμήτορας Ανωτάτης Σχολής Καλών Τεχνών
Νίκος Δασκαλοθανάσης, πρόεδρος Τμήματος θεωρίας και Ιστορίας της Τέχνης ΑΣΚΤ
Ανδρέας Γιακουμακάτος, συντονιστής Επιστημονικής Επιτροπής Συνεδρίου, ΑΣΚΤ


10:30-11:30

Σωκράτης Γεωργιάδης, Ακαδημία Καλών Τεχνών Στουτγάρδης Όψεις τέλους, όψεις αρχής, εναρκτήρια διάλεξη

11:30-12:00 Διάλειμμα

12:30-14:10 Συνεδρία 1A

Ιστορία της αρχιτεκτονικής του μεσοπολέμου
Προεδρείο: 
Μάρω Καρδαμίτση-Αδάμη, Αρχείο νεοελληνικής Αρχιτεκτονικής Μουσείου Μπενάκη 
Δημήτρης Φιλιππίδης, Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο 
 
Αλέξανδρος Αντωνίου, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης Ο Νίκος Μητσάκης στην ιστοριογραφία της ελληνικής μεσοπολεμικής αρχιτεκτονικής
Λίνα Δήμα, Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο «Η οργανική πόλις» του 4ου CIAM και ο Ιωάννης Δεσποτόπουλος 
Λέανδρος Ζωίδης, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης Εκδοχές του Μοντερνισμού στην αρχιτεκτονική του βορειοελλαδικού χώρου. Το έργο του αρχιτέκτονα Λέανδρου Ζωΐδη (1900-1965)
Λίλα Θεοδωρίδου-Σωτηρίου, Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Κεντρικής Μακεδονίας Παναής Μανουηλίδης: μοντερνισμός χωρίς ρητορεία
Τίνα Καραλή, Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο Μοντερνισμός και ελληνικότητα στα Cahiers d’Art
Γεράσιμος Θωμάς, Ανωτάτη Σχολή Καλών Τεχνών ΑΣΚΤ: μια ανεπίσημη εκδοχή ιστοριογραφίας της αρχιτεκτονικής

14:10-14:30 Ερωτήσεις

14:30-16:00 Παύση

Πέμπτη 22 Μαΐου απόγευμα

Ιστορία της αρχιτεκτονικής του μεσοπολέμου / «Θεωρία της αποκατάστασης» της αρχιτεκτονικής του Μοντέρνου Κινήματος

Προεδρείο:
Θάλεια Μαντοπούλου, Σχολή Καλών Τεχνών Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης
Αλκιβιάδης Πρέπης, Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης 

 
16:00-17:40 Συνεδρία 2A

Σταύρος Μαρτίνος, Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο «Ο όλος χαρακτήρ της συνθέσεως ενεπνεύσθη εκ της Αιγαίας αρχιτεκτονικής»: Η μάσκα του τόπου στο Ελληνικό Περίπτερο της Βενετίας
Διονύσιος Ρουμπιέν, Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Δυτικής Ελλάδας Η πρόταση ανακαίνισης του Δημοτικού Θεάτρου Αθηνών από τον Εμμανουήλ Λαζαρίδη
Πέτρος Φωκαΐδης, Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο Αυτοβιογραφικοί μοντερνισμοί: οι τέσσερις απόφοιτοι της Αρχιτεκτονικής Σχολής του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου του 1930
Μαριάννα Χαριτωνίδου, Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο Από την αναζήτηση μιας νεωτερικότητας που θα μπορούσε να είναι ταυτόχρονα ελληνική προς μια πολλαπλότητα του παρόντος: η ‘ελληνικότητα’ στην αρχιτεκτονική ή η αρχιτεκτονική στην Ελλάδα;
Αμαλία Κωτσάκη, Πολυτεχνείο Κρήτης Το πρόγραμμα ανοικοδόμησης στην Κρήτη μετά τις καταστροφές του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου και η συμβολή του Κωνσταντίνου Δοξιάδη. Πρώτη προσέγγιση

17:40-18:00 Ερωτήσεις

18:00-18:30 Διάλειμμα

18:30-20:10 Συνεδρία 2Β

Άλκηστη Δανιήλ, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης Πρόταση συντήρησης και αποκατάστασης της «Μπλε» Πολυκατοικίας στα Εξάρχεια, Αθήνα 
Παναγιώτης Δήμας, Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο Ερμηνευτικές προσεγγίσεις της ‘διατήρησης’ και ‘αποκατάστασης’ των κτιρίων του Μοντέρνου Κινήματος
Ντόρα Θεοδωροπούλου, Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο FIX, ένα πραγματικά μοντέρνο κτίριο; Μια διαδικασία συνεχόμενου μετασχηματισμού
Νικολία Ιωαννίδου, Πανεπιστημιακό Ινστιτούτο Αρχιτεκτονικής της Βενετίας Από την θεωρία της κριτικής αποκατάστασης στην θεωρία της αποκατάστασης της αρχιτεκτονικής του μοντέρνου κινήματος
Γιάννης Κίζης, Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο Αποκατάσταση και εκσυγχρονισμός (από το Μέγαρο του Μετοχικού Ταμείου Στρατού στο Citylink)

20:10-20:30 Ερωτήσεις

Παρασκευή 23 Μαΐου πρωί

Ιστορία της μεταπολεμικής αρχιτεκτονικής

Προεδρείο: 
Βασιλική Πετρίδου, Πανεπιστήμιο Πατρών 
Κώστας Ιωαννίδης, Ανωτάτη Σχολή Καλών Τεχνών 
 
10:00-11:40 Συνεδρία 3Α

Στέλιος Γιαμαρέλος, Σχολή Αρχιτεκτονικής της Μπάρτλετ Απωθημένα κείμενα. Οι σπουδαστικές διαλέξεις της δεκαετίας του 1980 στη Σχολή Αρχιτεκτόνων ΕΜΠ ως όχημα ανίχνευσης των μεταμοντέρνων ζυμώσεων της αρχιτεκτονικής στην Ελλάδα
Σοφία Γκουβούση, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης Η επιρροή του Μοντέρνου στα συγκροτήματα κοινωνικής κατοικίας του Οργανισμού Εργατικής Κατοικίας (ΟΕΚ)  
Μάνθα Ζαρμακούπη, Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών Το ερευνητικό πρόγραμμα των αρχαίων ελληνικών πόλεων του Κ.Α. Δοξιάδη
Βασιλική Πετρίδου, Πανεπιστήμιο Πατρών Η αρχιτεκτονική ανάμεσα στην Επιστήμη και στην Τέχνη: κείμενα αρχιτεκτονικής στα Χρονικά Αισθητικής, 1962-2000
Paola Cofano, Πολυτεχνείο Μιλάνου Ο Γεώργιος Κανδύλης και η ανείπωτη Αθήνα

11:40-12:00 Ερωτήσεις

12:00-12:30 Διάλειμμα

12:30-14:10 Συνεδρία 3Β

Διονύσης Ζήβας, Εθνικό μετσόβιο Πολυτεχνείο Γιώργος Νικολετόπουλος: ο αρχιτέκτονας και το έργο του
Εύη Καπώλη, Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών Ο ιστορικός, η πόλη και οι άλλοι: η συμβολή των πολεοδόμων-αρχιτεκτόνων στην ιστορική έρευνα 
Ιωάννης Καρατζόγλου, Ανωτάτη Σχολή Καλών Τεχνών Οι εκκλησίες και οι περιβάλλοντες χώροι τους στην Καλλιθέα των πρώτων μεταπολεμικών δεκαετιών
Κωσταντής Κίζης, Architectural Association, Λονδίνο Διεθνές Αεροδρόμιο Ελληνικού – Διεθνισμός και Ελληνικότητα

Κορνηλία Τρακοσοπούλου, Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης Η αρχιτεκτονική του μοντέρνου κινήματος: ζητήματα προστασίας, διατήρησης και αποκατάστασης
Σάσα Λαδά, Ελένη Μητάκου, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης Αλεξάνδρα Πασχαλίδου Μωρέτη: έμφυλες-βιογραφικές προσεγγίσεις της αρχιτεκτονικής ιστοριογραφίας

14:10-14:30 Ερωτήσεις

14:30-16:00 Παύση

Παρασκευή 23 Μαΐου απόγευμα

Ιστορία της μεταπολεμικής αρχιτεκτονικής / Η ερευνητική συμβολή των αρχιτεκτονικών αρχείων / Θεωρητικές υποθέσεις για την αρχιτεκτονική του 20ού αιώνα

Προεδρείο: 
Νίκος Καλογήρου, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης
Παναγιώτης Πάγκαλος, Πανεπιστήμιο Πατρών


16:00-17:40 Συνεδρία 4Α

Βάσω Λιόλιου, Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο Προοπτικές ανάγνωσης της μεταπολεμικής αρχιτεκτονικής παραγωγής στην Ελλάδα μέσα από τη δράση της Κοσμητείας Εθνικού Τοπίου και Πόλεων (1953-1986)
Ολγα Μοάτσου, Ομοσπονδιακό Πολυτεχνείο της Λωζάννης Το περιοδικό Αρχιτεκτονική και η μεταπολεμική πολυκατοικία
Γιώργος Σαρηγιάννης, Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο Η «Άνοιξη του ’60, η αρχιτεκτονική στην Ελλάδα και η ιδεολογία της
Αθανάσιος Σωτηρίου, Υπουργείο Πολιτισμού και Αθλητισμού Το Τουριστικό Περίπτερο των Μυκηνών
Ζέττα Αντωνοπούλου, Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών «Αποφασίζει ομοφώνως…»: το ιστορικό αρχείο του Δήμου Αθηναίων και η συμβολή του στην έρευνα
Ιουλία Παπαευτυχίου, Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο Η διδακτορική διατριβή «Συμβολή στη μελέτη της ιταλικής αρχιτεκτονικής του μεσοπολέμου στην πόλη της Κω» και το αρχειακό υλικό του επί ιταλοκρατίας τεχνικού γραφείου Κω

17:40-18:00 Ερωτήσεις

18:00-18:30 Διάλειμμα

18:30-20:10 Συνεδρία 4Β

Νικόλαος Λιανός, Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης Τα ‘χίλια’ τα ‘πεντακόσια’ και τα ‘δεκαοχτώ’. Στοιχεία μορφολογίας των προσφυγικών συνοικισμών του μεσοπολέμου στην Καβάλα, η αρχειακή και ψηφιακή τεκμηρίωσή τους και οι προσπάθειες προστασίας τους
Γεράσιμος Θωμάς, Ανωτάτη Σχολή Καλών Τεχνών ΑΣΚΤ: μια ανεπίσημη εκδοχή ιστοριογραφίας της αρχιτεκτονικής
Τηλέμαχος Ανδριανόπουλος, Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο Luleå-Hudiksvall-Αθήνα_κύκλος-τετράγωνο-κύκλος: 3 θέατρα του Ι. Δεσποτόπουλου
Ξενοφών Βαλτάς, Πολυτεχνείο Κρήτης Η πορεία προς την Οκτάνα, Ανδρέας Εμπειρίκος- Άρης Κωνσταντινίδης
Αριστοτέλης Δημητρακόπουλος, Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο Ο οίκος ως πόλη, η πόλη ως λαβύρινθος και ο λαβύρινθος ως κόσμος: Αστικότητες του αυτοβιογραφικού, ή ένα διαχρονικό μοντέλο της σύγχρονης μεγαλούπολης
Ελένη Κανετάκη, Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης Η σχέση ιστορίας και θεωρίας της αρχιτεκτονικής στην ελληνική αρχιτεκτονική κουλτούρα
Παναγιώτης Πάγκαλος, Πανεπιστήμιο Πατρών Η αγωνία της απώλειας και ο νομοθέτης

20:10-20:30 Ερωτήσεις

Σάββατο 24 Μαΐου πρωί

Αρχιτεκτονική και Τέχνη από το τέλος του Νεοκλασικισμού ως τις αρχές του 21ου αιώνα / Θεωρητικές υποθέσεις για την αρχιτεκτονική του 20ού αιώνα / Κριτική αποτίμηση της σύγχρονης συνθήκης

Προεδρείο:
Γιώργος Ξηροπαΐδης, Ανωτάτη Σχολή Καλών Τεχνών
Πάνος Δραγώνας, Πανεπιστήμιο Πατρών


10:00-11:40 Συνεδρία 5Α

Κωνσταντίνα Δεμίρη-Δημήτρης Σεβαστάκης, Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο Οι τέχνες στην αρχιτεκτονική εκπαίδευση: από την αναπαράσταση στην ‘εικαστικοποίηση’
Χρυσούλα Βοσκοπούλου, Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας Ξενοδοχεία στη μεταπολεμική Φλώρινα (1950-1970) Νεφέλη Κυρκίτσου, Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο Από το Perceptum στο Percipiens της σύγχρονης ελληνικής αρχιτεκτονικής
Κώστας Μωραΐτης, Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο Θεωρητική ‘υπεραναπλήρωση’ και ανάγκη θεωρητικής στήριξης
Γιάννα Σταυρουλάκη, Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο Ο χώρος ως σύνθετο συμβολικό σύστημα. Η επιτόπια ενεργοποίηση της μνήμης στον ‘εσωτερικό δρόμο’ του Μουσείου Βυζαντινού Πολιτισμού

11:40-12:00 Ερωτήσεις

12:00-12:30 Διάλειμμα

12:30-14:10 Συνεδρία 5Β

Νίκος Τερζόγλου, Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο H ‘Βούληση για Ζωή’ ως Αρχιτεκτονική: υποθέσεις σχετικά με το φιλοσοφικό υπόβαθρο της σκέψης του Άρη Κωνσταντινίδη
Αλέξης Τζομπανάκης, Πολυτεχνείο Κρήτης Διελεύσεις στις ανολοκλήρωτες νεωτερικότητες. Το ‘υψηλό’ και το ‘χαμηλό’ στην αρχιτεκτονική των Le Corbusier και Δ. Πικιώνη
Πάνος Δραγώνας, Πανεπιστήμιο Πατρών Η κατοίκηση των εικόνων. Αρχιτεκτονικές αφηγήσεις στα χρόνια της μεγάλης κρίσης
Γαρυφαλλιά Κατσαβουνίδου, Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας «Το πύρινο έδαφος της πραγματικότητας»: στιγμιότυπα σχεδιασμού του δημόσιου χώρου (1967-1990)
Σταύρος Γυφτόπουλος-Σοφία Τσιράκη, Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο Διαρκής μοντερνισμός και αρχιτεκτονική εκπαίδευση: στοιχειακή σύνθεση και ολότητα, ιδέα και δομή, ως διαχρονικά μεθοδολογικά εργαλεία στη συνθετική διαδικασία

14:10-14:30 Ερωτήσεις

14:30-16:00 Παύση 

Σάββατο 24 Μαΐου απόγευμα

Κριτική αποτίμηση της σύγχρονης συνθήκης

Προεδρείο:
Παναγιώτης Τουρνικιώτης, Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο
Παναγιώτης Πάγκαλος, Πανεπιστήμιο Πατρών 

 
16:00-17:40 Συνεδρία 6Α

Φωτεινή Μαργαρίτη, Διδάκτωρ φιλοσοφίας Αισθητική του ορίου και φαντασμαγορία του εσωτερικού χώρου
Χρήστος Τέσσας, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης Πραγματική και νοητική κατασκευή: η αντίληψη των αρχιτεκτόνων για το δομικό σύστημα των σύγχρονων κτιρίων
Κώστας Τσιαμπάος, Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο 10 χρόνια αρχιτεκτονικού λαϊκισμού
Δήμητρα Χατζησάββα, Πολυτεχνείο Κρήτης Ο τόπος ως επιλεκτικό τοπίο δράσης για τη σύγχρονη ελληνική αρχιτεκτονική
Αναστάσιος Κωτσιόπουλος, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης Σταθερότητα και ευκινησία: μια αυτοκριτική προσέγγιση

17:40-18:00 Ερωτήσεις

18:00-18:30 Διάλειμμα

18:30-20:00 Τελική Συνεδρία – Συμπεράσματα με τη συμμετοχή των μελών της επιστημονικής επιτροπής:

Ανδρέας Γιακουμακάτος, Ανωτάτη Σχολή Καλών Τεχνών (συντονιστής) / Κώστας Ιωαννίδης, Ανωτάτη Σχολή Καλών Τεχνών / Μάρω Καρδαμίτση-Αδάμη, Αρχεία Νεοελληνικής Αρχιτεκτονικής Μουσείου Μπενάκη / Θάλεια Μαντοπούλου-Παναγιωτοπούλου, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης / Γιώργος Ξηροπαΐδης, Ανωτάτη Σχολή Καλών Τεχνών / Βασιλική Πετρίδου, Πανεπιστήμιο Πατρών / Αλκιβιάδης Πρέπης, Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης / Παναγιώτης Τουρνικιώτης, Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο / Δημήτρης Φιλιππίδης, Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο.

Δεν υπάρχουν σχόλια: