Συνέδριο Ιστορίας της Αρχιτεκτονικής

ΑΝΩΤΑΤΗ ΣΧΟΛΗ ΚΑΛΩΝ ΤΕΧΝΩΝ

Τμήμα Θεωρίας και Ιστορίας της Τέχνης

Συνέδριο Ιστορίας της Αρχιτεκτονικής

Αθήνα, 22-24 Μαΐου 2014

Αίθουσα Τζιόρτζιο Ντε Κίρικο, Πειραιώς 256

Η ιστοριογραφία της αρχιτεκτονικής στην Ελλάδα στον 20^ο και 21^ο αιώνα

Αρχιτεκτονική και τέχνες μεταξύ «ελληνικότητας» και παγκοσμιοποίησης

ATHENS SCHOOL OF FINE ARTS

Faculty of Art History and Theory

Congress of Architectural History

Athens, May 22-24, 2014

Auditorium Giorgio De Chirico, Peiraios Str. 256

Historiography of Architecture in Greece between XX and XXI Century

Architecture and Arts between «Greekness» and Globalization

Η εισήγησή μου με τίτλο "10 χρόνια αρχιτεκτονικού λαϊκισμού" διερευνά την εμφάνιση του λαϊκισμού στον αρχιτεκτονικό λόγο. Ορίζονται δύο προγραμματικά στρατόπεδα με έμφαση στην περίοδο των τελευταίων 10 ετών: Tο Α υποστηρίζει και προωθεί μια νεωτερική αρχιτεκτονική η οποία αναφέρεται σε μια διεθνή πρωτοπορία. Απορρίπτει τις αναφορές στο παρελθόν και τον τόπο ως ξεπερασμένες και ασύμβατες με τις σύγχρονες εξελίξεις οι οποίες διαμορφώνουν τον δρόμο για το μέλλον. Το Β υποστηρίζει μια αρχιτεκτονική διαχρονική, η οποία συνδέεται με τον τόπο και τους ανθρώπους του, την ιστορία και την παράδοση. Απορρίπτει τις πρόσκαιρες μόδες και τις παγκοσμιοποιημένες τάσεις ως αντίθετες στην αρχιτεκτονική δημιουργία και το κοινωνικό της περιεχόμενο. Εντοπίζονται περιοχές του προγραμματικού λόγου των δύο αυτών αντιτιθέμενων στρατοπέδων (Α και Β) στις οποίες άμεσα ή έμμεσα, εκούσια ή ακούσια παρεισφρέουν στοιχεία λαϊκισμού. Το φαινόμενο μελετάται τόσο πρωτογενώς (μέσα από τεκμήρια προφορικού λόγου) όσο και δευτερογενώς (μέσα από την πρόσφατη βιβλιογραφία για τον λαϊκισμό). Φωτίζονται κάποιες ασαφείς πλευρές και επισημαίνονται ορισμένες εσωτερικές αντιφάσεις ενώ προτείνεται ένας εναλλακτικός δρόμος κριτικής προσέγγισης.

Οι περιλήψεις όλων των εισηγήσεων εδώ

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ



Πέμπτη 22 Μαΐου πρωί

09:00-09:45 Εγγραφές

09:45-10:30 Έναρξη Συνεδρίου, χαιρετισμοί:

Γιώργος Χαρβαλιάς, πρύτανης Ανωτάτης Σχολής Καλών Τεχνών
Σπύρος Αμούργης, πρόεδρος Συμβουλίου Διοίκησης Ανωτάτης Σχολής Καλών Τεχνών
Γιώργος Ξηροπαΐδης, κοσμήτορας Ανωτάτης Σχολής Καλών Τεχνών
Νίκος Δασκαλοθανάσης, πρόεδρος Τμήματος θεωρίας και Ιστορίας της Τέχνης ΑΣΚΤ
Ανδρέας Γιακουμακάτος, συντονιστής Επιστημονικής Επιτροπής Συνεδρίου, ΑΣΚΤ

10:30-11:30

Σωκράτης Γεωργιάδης, Ακαδημία Καλών Τεχνών Στουτγάρδης Όψεις τέλους, όψεις αρχής, εναρκτήρια διάλεξη

11:30-12:00 Διάλειμμα

12:30-14:10 Συνεδρία 1A

Ιστορία της αρχιτεκτονικής του μεσοπολέμου
Προεδρείο: 

Μάρω Καρδαμίτση-Αδάμη, Αρχείο νεοελληνικής Αρχιτεκτονικής Μουσείου Μπενάκη 

Δημήτρης Φιλιππίδης, Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο 
 
Αλέξανδρος Αντωνίου, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης Ο Νίκος Μητσάκης στην ιστοριογραφία της ελληνικής μεσοπολεμικής αρχιτεκτονικής
Λίνα Δήμα, Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο «Η οργανική πόλις» του 4ου CIAM και ο Ιωάννης Δεσποτόπουλος 

Λέανδρος Ζωίδης, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης Εκδοχές του Μοντερνισμού στην αρχιτεκτονική του βορειοελλαδικού χώρου. Το έργο του αρχιτέκτονα Λέανδρου Ζωΐδη (1900-1965)
Λίλα Θεοδωρίδου-Σωτηρίου, Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Κεντρικής Μακεδονίας Παναής Μανουηλίδης: μοντερνισμός χωρίς ρητορεία

Τίνα Καραλή, Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο Μοντερνισμός και ελληνικότητα στα Cahiers d’Art
Γεράσιμος Θωμάς, Ανωτάτη Σχολή Καλών Τεχνών ΑΣΚΤ: μια ανεπίσημη εκδοχή ιστοριογραφίας της αρχιτεκτονικής

14:10-14:30 Ερωτήσεις

14:30-16:00 Παύση

Πέμπτη 22 Μαΐου απόγευμα

Ιστορία της αρχιτεκτονικής του μεσοπολέμου / «Θεωρία της αποκατάστασης» της αρχιτεκτονικής του Μοντέρνου Κινήματος

Προεδρείο:
Θάλεια Μαντοπούλου, Σχολή Καλών Τεχνών Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης
Αλκιβιάδης Πρέπης, Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης 
 
16:00-17:40 Συνεδρία 2A

Σταύρος Μαρτίνος, Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο «Ο όλος χαρακτήρ της συνθέσεως ενεπνεύσθη εκ της Αιγαίας αρχιτεκτονικής»: Η μάσκα του τόπου στο Ελληνικό Περίπτερο της Βενετίας

Διονύσιος Ρουμπιέν, Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Δυτικής Ελλάδας Η πρόταση ανακαίνισης του Δημοτικού Θεάτρου Αθηνών από τον Εμμανουήλ Λαζαρίδη
Πέτρος Φωκαΐδης, Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο Αυτοβιογραφικοί μοντερνισμοί: οι τέσσερις απόφοιτοι της Αρχιτεκτονικής Σχολής του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου του 1930
Μαριάννα Χαριτωνίδου, Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο Από την αναζήτηση μιας νεωτερικότητας που θα μπορούσε να είναι ταυτόχρονα ελληνική προς μια πολλαπλότητα του παρόντος: η ‘ελληνικότητα’ στην αρχιτεκτονική ή η αρχιτεκτονική στην Ελλάδα;
Αμαλία Κωτσάκη, Πολυτεχνείο Κρήτης Το πρόγραμμα ανοικοδόμησης στην Κρήτη μετά τις καταστροφές του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου και η συμβολή του Κωνσταντίνου Δοξιάδη. Πρώτη προσέγγιση

17:40-18:00 Ερωτήσεις

18:00-18:30 Διάλειμμα

18:30-20:10 Συνεδρία 2Β

Άλκηστη Δανιήλ, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης Πρόταση συντήρησης και αποκατάστασης της «Μπλε» Πολυκατοικίας στα Εξάρχεια, Αθήνα 

Παναγιώτης Δήμας, Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο Ερμηνευτικές προσεγγίσεις της ‘διατήρησης’ και ‘αποκατάστασης’ των κτιρίων του Μοντέρνου Κινήματος
Ντόρα Θεοδωροπούλου, Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο FIX, ένα πραγματικά μοντέρνο κτίριο; Μια διαδικασία συνεχόμενου μετασχηματισμού
Νικολία Ιωαννίδου, Πανεπιστημιακό Ινστιτούτο Αρχιτεκτονικής της Βενετίας Από την θεωρία της κριτικής αποκατάστασης στην θεωρία της αποκατάστασης της αρχιτεκτονικής του μοντέρνου κινήματος
Γιάννης Κίζης, Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο Αποκατάσταση και εκσυγχρονισμός (από το Μέγαρο του Μετοχικού Ταμείου Στρατού στο Citylink)

20:10-20:30 Ερωτήσεις

Παρασκευή 23 Μαΐου πρωί

Ιστορία της μεταπολεμικής αρχιτεκτονικής

Προεδρείο: 

Βασιλική Πετρίδου, Πανεπιστήμιο Πατρών 

Κώστας Ιωαννίδης, Ανωτάτη Σχολή Καλών Τεχνών 
 
10:00-11:40 Συνεδρία 3Α

Στέλιος Γιαμαρέλος, Σχολή Αρχιτεκτονικής της Μπάρτλετ Απωθημένα κείμενα. Οι σπουδαστικές διαλέξεις της δεκαετίας του 1980 στη Σχολή Αρχιτεκτόνων ΕΜΠ ως όχημα ανίχνευσης των μεταμοντέρνων ζυμώσεων της αρχιτεκτονικής στην Ελλάδα
Σοφία Γκουβούση, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης Η επιρροή του Μοντέρνου στα συγκροτήματα κοινωνικής κατοικίας του Οργανισμού Εργατικής Κατοικίας (ΟΕΚ)  

Μάνθα Ζαρμακούπη, Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών Το ερευνητικό πρόγραμμα των αρχαίων ελληνικών πόλεων του Κ.Α. Δοξιάδη
Βασιλική Πετρίδου, Πανεπιστήμιο Πατρών Η αρχιτεκτονική ανάμεσα στην Επιστήμη και στην Τέχνη: κείμενα αρχιτεκτονικής στα Χρονικά Αισθητικής, 1962-2000
Paola Cofano, Πολυτεχνείο Μιλάνου Ο Γεώργιος Κανδύλης και η ανείπωτη Αθήνα

11:40-12:00 Ερωτήσεις

12:00-12:30 Διάλειμμα

12:30-14:10 Συνεδρία 3Β

Διονύσης Ζήβας, Εθνικό μετσόβιο Πολυτεχνείο Γιώργος Νικολετόπουλος: ο αρχιτέκτονας και το έργο του
Εύη Καπώλη, Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών Ο ιστορικός, η πόλη και οι άλλοι: η συμβολή των πολεοδόμων-αρχιτεκτόνων στην ιστορική έρευνα 

Ιωάννης Καρατζόγλου, Ανωτάτη Σχολή Καλών Τεχνών Οι εκκλησίες και οι περιβάλλοντες χώροι τους στην Καλλιθέα των πρώτων μεταπολεμικών δεκαετιών
Κωσταντής Κίζης, Architectural Association, Λονδίνο Διεθνές Αεροδρόμιο Ελληνικού – Διεθνισμός και Ελληνικότητα
Κορνηλία Τρακοσοπούλου, Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης Η αρχιτεκτονική του μοντέρνου κινήματος: ζητήματα προστασίας, διατήρησης και αποκατάστασης
Σάσα Λαδά, Ελένη Μητάκου, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης Αλεξάνδρα Πασχαλίδου Μωρέτη: έμφυλες-βιογραφικές προσεγγίσεις της αρχιτεκτονικής ιστοριογραφίας

14:10-14:30 Ερωτήσεις

14:30-16:00 Παύση

Παρασκευή 23 Μαΐου απόγευμα

Ιστορία της μεταπολεμικής αρχιτεκτονικής / Η ερευνητική συμβολή των αρχιτεκτονικών αρχείων / Θεωρητικές υποθέσεις για την αρχιτεκτονική του 20ού αιώνα

Προεδρείο: 

Νίκος Καλογήρου, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης
Παναγιώτης Πάγκαλος, Πανεπιστήμιο Πατρών

16:00-17:40 Συνεδρία 4Α

Βάσω Λιόλιου, Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο Προοπτικές ανάγνωσης της μεταπολεμικής αρχιτεκτονικής παραγωγής στην Ελλάδα μέσα από τη δράση της Κοσμητείας Εθνικού Τοπίου και Πόλεων (1953-1986)
Ολγα Μοάτσου, Ομοσπονδιακό Πολυτεχνείο της Λωζάννης Το περιοδικό Αρχιτεκτονική και η μεταπολεμική πολυκατοικία
Γιώργος Σαρηγιάννης, Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο Η «Άνοιξη του ’60, η αρχιτεκτονική στην Ελλάδα και η ιδεολογία της
Αθανάσιος Σωτηρίου, Υπουργείο Πολιτισμού και Αθλητισμού Το Τουριστικό Περίπτερο των Μυκηνών
Ζέττα Αντωνοπούλου, Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών «Αποφασίζει ομοφώνως…»: το ιστορικό αρχείο του Δήμου Αθηναίων και η συμβολή του στην έρευνα
Ιουλία Παπαευτυχίου, Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο Η διδακτορική διατριβή «Συμβολή στη μελέτη της ιταλικής αρχιτεκτονικής του μεσοπολέμου στην πόλη της Κω» και το αρχειακό υλικό του επί ιταλοκρατίας τεχνικού γραφείου Κω

17:40-18:00 Ερωτήσεις

18:00-18:30 Διάλειμμα

18:30-20:10 Συνεδρία 4Β

Νικόλαος Λιανός, Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης Τα ‘χίλια’ τα ‘πεντακόσια’ και τα ‘δεκαοχτώ’. Στοιχεία μορφολογίας των προσφυγικών συνοικισμών του μεσοπολέμου στην Καβάλα, η αρχειακή και ψηφιακή τεκμηρίωσή τους και οι προσπάθειες προστασίας τους
Γεράσιμος Θωμάς, Ανωτάτη Σχολή Καλών Τεχνών ΑΣΚΤ: μια ανεπίσημη εκδοχή ιστοριογραφίας της αρχιτεκτονικής
Τηλέμαχος Ανδριανόπουλος, Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο Luleå-Hudiksvall-Αθήνα_κύκλος-τετράγωνο-κύκλος: 3 θέατρα του Ι. Δεσποτόπουλου
Ξενοφών Βαλτάς, Πολυτεχνείο Κρήτης Η πορεία προς την Οκτάνα, Ανδρέας Εμπειρίκος- Άρης Κωνσταντινίδης
Αριστοτέλης Δημητρακόπουλος, Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο Ο οίκος ως πόλη, η πόλη ως λαβύρινθος και ο λαβύρινθος ως κόσμος: Αστικότητες του αυτοβιογραφικού, ή ένα διαχρονικό μοντέλο της σύγχρονης μεγαλούπολης
Ελένη Κανετάκη, Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης Η σχέση ιστορίας και θεωρίας της αρχιτεκτονικής στην ελληνική αρχιτεκτονική κουλτούρα
Παναγιώτης Πάγκαλος, Πανεπιστήμιο Πατρών Η αγωνία της απώλειας και ο νομοθέτης

20:10-20:30 Ερωτήσεις

Σάββατο 24 Μαΐου πρωί

Αρχιτεκτονική και Τέχνη από το τέλος του Νεοκλασικισμού ως τις αρχές του 21ου αιώνα / Θεωρητικές υποθέσεις για την αρχιτεκτονική του 20ού αιώνα / Κριτική αποτίμηση της σύγχρονης συνθήκης

Προεδρείο:
Γιώργος Ξηροπαΐδης, Ανωτάτη Σχολή Καλών Τεχνών
Πάνος Δραγώνας, Πανεπιστήμιο Πατρών

10:00-11:40 Συνεδρία 5Α

Κωνσταντίνα Δεμίρη-Δημήτρης Σεβαστάκης, Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο Οι τέχνες στην αρχιτεκτονική εκπαίδευση: από την αναπαράσταση στην ‘εικαστικοποίηση’
Χρυσούλα Βοσκοπούλου, Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας Ξενοδοχεία στη μεταπολεμική Φλώρινα (1950-1970) Νεφέλη Κυρκίτσου, Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο Από το Perceptum στο Percipiens της σύγχρονης ελληνικής αρχιτεκτονικής
Κώστας Μωραΐτης, Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο Θεωρητική ‘υπεραναπλήρωση’ και ανάγκη θεωρητικής στήριξης
Γιάννα Σταυρουλάκη, Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο Ο χώρος ως σύνθετο συμβολικό σύστημα. Η επιτόπια ενεργοποίηση της μνήμης στον ‘εσωτερικό δρόμο’ του Μουσείου Βυζαντινού Πολιτισμού

11:40-12:00 Ερωτήσεις

12:00-12:30 Διάλειμμα

12:30-14:10 Συνεδρία 5Β

Νίκος Τερζόγλου, Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο H ‘Βούληση για Ζωή’ ως Αρχιτεκτονική: υποθέσεις σχετικά με το φιλοσοφικό υπόβαθρο της σκέψης του Άρη Κωνσταντινίδη
Αλέξης Τζομπανάκης, Πολυτεχνείο Κρήτης Διελεύσεις στις ανολοκλήρωτες νεωτερικότητες. Το ‘υψηλό’ και το ‘χαμηλό’ στην αρχιτεκτονική των Le Corbusier και Δ. Πικιώνη
Πάνος Δραγώνας, Πανεπιστήμιο Πατρών Η κατοίκηση των εικόνων. Αρχιτεκτονικές αφηγήσεις στα χρόνια της μεγάλης κρίσης
Γαρυφαλλιά Κατσαβουνίδου, Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας «Το πύρινο έδαφος της πραγματικότητας»: στιγμιότυπα σχεδιασμού του δημόσιου χώρου (1967-1990)
Σταύρος Γυφτόπουλος-Σοφία Τσιράκη, Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο Διαρκής μοντερνισμός και αρχιτεκτονική εκπαίδευση: στοιχειακή σύνθεση και ολότητα, ιδέα και δομή, ως διαχρονικά μεθοδολογικά εργαλεία στη συνθετική διαδικασία

14:10-14:30 Ερωτήσεις

14:30-16:00 Παύση 

Σάββατο 24 Μαΐου απόγευμα

Κριτική αποτίμηση της σύγχρονης συνθήκης

Προεδρείο:
Παναγιώτης Τουρνικιώτης, Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο
Παναγιώτης Πάγκαλος, Πανεπιστήμιο Πατρών 
 
16:00-17:40 Συνεδρία 6Α

Φωτεινή Μαργαρίτη, Διδάκτωρ φιλοσοφίας Αισθητική του ορίου και φαντασμαγορία του εσωτερικού χώρου
Χρήστος Τέσσας, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης Πραγματική και νοητική κατασκευή: η αντίληψη των αρχιτεκτόνων για το δομικό σύστημα των σύγχρονων κτιρίων
Κώστας Τσιαμπάος, Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο 10 χρόνια αρχιτεκτονικού λαϊκισμού
Δήμητρα Χατζησάββα, Πολυτεχνείο Κρήτης Ο τόπος ως επιλεκτικό τοπίο δράσης για τη σύγχρονη ελληνική αρχιτεκτονική
Αναστάσιος Κωτσιόπουλος, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης Σταθερότητα και ευκινησία: μια αυτοκριτική προσέγγιση

17:40-18:00 Ερωτήσεις

18:00-18:30 Διάλειμμα

18:30-20:00 Τελική Συνεδρία – Συμπεράσματα με τη συμμετοχή των μελών της επιστημονικής επιτροπής:

Ανδρέας Γιακουμακάτος, Ανωτάτη Σχολή Καλών Τεχνών (συντονιστής) / Κώστας Ιωαννίδης, Ανωτάτη Σχολή Καλών Τεχνών / Μάρω Καρδαμίτση-Αδάμη, Αρχεία Νεοελληνικής Αρχιτεκτονικής Μουσείου Μπενάκη / Θάλεια Μαντοπούλου-Παναγιωτοπούλου, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης / Γιώργος Ξηροπαΐδης, Ανωτάτη Σχολή Καλών Τεχνών / Βασιλική Πετρίδου, Πανεπιστήμιο Πατρών / Αλκιβιάδης Πρέπης, Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης / Παναγιώτης Τουρνικιώτης, Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο / Δημήτρης Φιλιππίδης, Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο.

DOMES INDEX

Η μεταλλική κατοικία στην Πάτρα (Bραβεία ΕΙΑ 2013, Βραβεία ΔΟΜΕΣ 2014) στο ψηφιακό ευρετήριο αρχιτεκτονικής ΔΟΜΕΣ INDEX.

http://domesindex.com/buildings/metallikh-katoikia-sthn-patra/

House of fairytales competition

‘Andersen’s fairy tales are talking to us about real life.’

This is the concept of the House of Fairytales.

The world of Andersen's fairy tales is the real world reversed. Andersen's great stories are inspired from everyday life and their purpose is to help us see the real world with new eyes. His stories make us rethink our values, redirect our energy, revalue our priorities and reconsider our actions. Hidden messages regarding major social issues of his era lie behind Andersen's tales, but at the same time his writings have a lot to say about contemporary social concerns.

The main idea of our proposal is a reflective interrelation between everyday life and the imaginary world of Andersen’s tales. We propose a museum which consists of five units each one of them critically associating a well-known fairy tale with a major social issue. Five ‘Fairytale’ spaces are linked to five ‘Lifetale’ spaces:

i. The ugly duckling / center for immigrant children integration.

ii. The snow queen / youth mental illness center of support.

iii. The little match girl / full-day caring center for children in poverty.

iv. The steadfast tin soldier / service center for people with mobility impairment.

v. The girl who trod on the loaf / rehabilitation center for juvenile offenders.

On the ground level five prismatic glass boxes, the five ‘Lifetale’ spaces, form the base of the museum as if the real world supported the world of the fictional stories. In the higher level one finds the main exhibition areas of the museum organized around the five ’Fairytale’ spaces. Each  ‘Fairytale’ space is connected with its relevant ‘Lifetale’ space through an open atrium. This particular architectural structure helps visitors associate the content of each story with a present-day tangible social issue. This loop between the real and the imaginative is what makes this museum one of its kind by paying homage to Andersen’s world in the most radical way.

In particular:
i. ‘The ugly duckling’ is talking about our difficulty in accepting the ‘different one’. The ‘ugly duckling’ stands for all these people who do not belong to our community and who are treated as ‘strange or unpleasant’. Andersen is trying to show that whoever is categorized under these labels deserves our respect and support. Only if we reconsider our attitude towards whoever is not like us will we be able to recognize the ‘exotic’ beauty often hidden behind difference. We should always remember Andersen's ‘ugly duckling’ when we associate with immigrants who have arrived in our society from distant countries. The first ‘Lifetale’ space is dedicated to immigrants and functions as a center for the integration of immigrant children. This particular space can host various educational programs addressed to prekindergarten and elementary school children in order to reduce the disparities between the children of Denmark-born parents and their immigrant counterparts.
ii. In ‘The snow queen’Andersen presents Kai, a little boy who becomes cruel and aggressive ‘loosing’ himself and ‘forgetting’his relatives and beloved ones when splinters of a troll-mirror penetrate his heart. Gerda's love and dedication helps him overcome his loss and find his true self again. We can associate Kai's case with mental illness. Mentally ill people are not ‘bad’or ‘cruel’by nature. Inspired by Andersen's ‘Snow Queen’we can treat mentally ill people with care and affection understanding that they are in fact more fragile and ‘lost’ than we are. Therefore the second ‘Lifetale’ space hosts a youth mental illness center of support. A center where professionals identify
the early warning signs of mental illnesses in children and adolescents, discuss the specific, age-related symptoms of mental illnesses in youth, suggest how best to intervene, and share the lived experiences of individuals and families.
iii. In ‘The little girl with the matches’ Andersen is talking to us about all these people who are left, in some state of their lives, without means, support, protection or security. A full-day kindergarten for poor children is the third‘Lifetale’ space. A place that boosts poor children’s cognitive learning, creative problem-solving and social competence while at the same time helps them integrate within society.
iv. ‘The steadfast tin soldier’ had a mishap and this led to his rejection, in relation to his other comrades, as being useless. Nowadays his rejection sounds cruel and inhuman. But even if contemporary societies have done a lot for people with disabilities, there is much more to do. A wheelchair and scooter service area is located at the fourth ‘Lifetale’ space. This is a place where people with disabilities can find assistance with impaired mobility, from walking sticks and crutches to wheelchairs, walkers and electric scooters, or service on cushions and padding, joysticks and controllers, motors and tires.
v. ‘The girl who trod on the loaf’ is all about Inger, a spoiled girl with a bad and cruel disposition. In Andersen's tale the selfish and arrogant girl is imprisoned under the mud as a punishment for her actions. Inger is finally liberated from her prison when an old good woman feels sorry for her and cries over her misfortune. Inspired by this particular tale we can reconsider the way our society deals with young people who violate the law. The fifth ‘Lifetale’ space hosts a rehabilitation center for juvenile offenders. In this center alternatives to incarceration are developed and implemented, such as a variety of programs for angermanagement, self-esteem, etc..

THE HOUSE ITSELF
The museum is placed along the current Thomas B Thriges Gade. It stands at the edge between the city and the enclosed Lotze’s garden while being porous at the same time. The building respects the urban structure, proposing a front in a continuity of the older buildings while at the same time remains open to the city offering a direct access to the garden behind it. The entrance is placed in a new prismatic building, between the museum building and the existing adjacent houses. When entering, one can choose to be directed either upstairs, towards the new museum, or turn eastwards, towards the Andersen’s birthplace and memorial hall. Τhe museum building reinterprets the typology of the older buildings of the area with their simple volumes and pitched roofs. The stretching of the volume and the difference in scale produces a building which refers to a typical danish house but alters its shape creating a house which is quite different from the others, a ‘house which is not a home’. On the ground level one can see the five ‘Lifetale’ spaces enclosed in prismatic glass volumes. These transparent boxes remain open to the city and the local community, constantly transmitting their humanistic message. These five glass boxes, the ‘Lifetale spaces’ form the base of the museum as if the real world supported the world of the fictional stories highlighting their deeper meaning. In the higher level one finds the main exhibition areas of the museum organized around the five ’Fairytale’ spaces. Each ‘Fairytale’ space is connected with its relevant ‘Lifetale’ space through an open atrium. This particular architectural structure helps visitors associate the content of each story with a present-day tangible experience. This loop between the real and the imaginative is what makes the museum one of its kind by paying homage to Andersen’s world in the most radical way.

THE GARDEN OF FAIRYTALES
The ‘Fairytale Garden’ is developed in three distinct areas. The one closer to the museum, is the ‘Crop fields’ area.Wheat, barley, oats, rye, and flax mini fields are placed in parallel strips narrating the story of the rich agricultural past and present of the danish society. The contribution of all these earth’s products to the economy, is linked to the identity of the city and is also highlighted as an aspect of Andersen’s epoch. The second area is the ‘Productive green playground’ a sum of nine circular allotment gardens where visitors learn how to plant and grow crops, cultivate and maintain a garden, collect various fruits and vegetables. In this way the garden is not just something pleasing to the eye but a whole educative laboratory, an agricultural park that communicates what the earth herself can offer if we treat her in a respectful and responsible way. The last part is where the ‘fairy-trees’ are. An array of big spruces, beeches, pines and oaks placed at the perimeter of Lotze’s garden each one connected with one of Andersen’s fairytales.

The competition results here: http://houseoffairytales.odense.dk/congratulations-to-all-winners-and-purchases/

Souto de Moura / Paula Rego details

ΤΟ ΜΟΝΤΕΡΝΟ παρουσίαση του βιβλίου

Rethink / διάλεξη

http://www.rethinkathens.org/gre/media-photogallery/parallel-events-25-260214

Βραβεία ΔΟΜΕΣ 2014

Τα δέκα κορυφαία έργα στην κατηγορία 
'Καλύτερο πραγματοποιημένο έργο των ετών 2009-2013'

1. Διώροφη προσθήκη, Παπάγου, Αθήνα - Ελλάδα

Αρχιτέκτονες: Νέλλη Μάρδα, Δώρα Μπαλντά

2. Η διάλυση του 'κουτιού'- Πολυκατοικία στο Γκάζι, Αθήνα - Ελλάδα
Αρχιτέκτων: Σοφία Τσιράκη

3. Κτήριο καταστημάτων στην Κρέστενα, Ηλεία - Ελλάδα

Αρχιτέκτων: Αθανάσιος Αθανασόπουλος - ArTA

4. Εξοχική κατοικία, Κέα, Κυκλάδες - Ελλάδα

Αρχιτέκτονες: αρχιτεκτονικό γραφείο 3 - Χριστίνα Πλαΐνη, Νικολέτα Δρίτσα

5. Κατοικία και διαμόρφωση περιβάλλοντος χώρου στα Λεγρενά, Λαυρεωτική - Ελλάδα

Αρχιτέκτονες: Θύμιος Παπαγιάννης και Συνεργάτες ΑΕΜ

6. Μεταλλική κατοικία στην Πάτρα, Μιντιλόγλι, Αχαΐα - Ελλάδα 

Αρχιτέκτονες: Κώστας Τσιαμπάος, Μυρτώ Κιούρτη

7. Διαμέρισμα, Πεύκη, Αθήνα - Ελλάδα

Αρχιτέκτονες: Γιάννης Καραχάλιος, Ελισάβετ Πλαΐνη, Αναστάσης Μπάχας

8. 'Voronoi's Corrals' , Μήλος, Κυκλάδες - Ελλάδα 
Αρχιτέκτονες: decaARCHITECTURE

9. Ανακαίνιση ξενοδοχείου 'Ποσειδώνιον', Σπέτσες - Ελλάδα
Αρχιτέκτονες: 3SK Στυλιανίδης Αρχιτέκτονες ΑΕ

10. Ξενώνας υποστήριξης στα Παιδικά Χωριά SOS, Μαρούσι, Αθήνα - Ελλάδα 
Αρχιτέκτονες: Ελπίδα Ρούσσου, Άγγελος Ψιλόπουλος

Κριτική επιτροπή: Μιχαήλ Λυκούδης, Richard Meier, Juhani Pallasmaa.

Επετηρίδα Λευκαδικών Μελετών ΙΒ΄ Τόμος

Κυκλοφόρησε στο τέλος του 2013 ο 12ος τόμος της επιστημονικής περιοδικής έκδοσης της ΕΛΜ. Δώδεκα μελέτες δημοσιεύονται στο πρώτο και μεγαλύτερο μέρος του τόμου. Η πρώτη μελέτη εξετάζει την πιθανή μορφολογία της περιοχής μεταξύ της βορειοανατολικής Λευκάδας και της Ακαρνανίας από τα μυκηναϊκά χρόνια ώς τη ρωμαιοκρατία του συγγραφέα της Πάνου Γ. Ροντογιάννη (1911-1996). Ακολουθούν δύο μελέτες για την εποχή της Βενετοκρατίας: Στις μέρες της φοβερής πανώλης του 1743 (Ευτυχία Δ. Λιάτα). Η άλλη μελέτη ξεκινά από την παρουσίαση του μοναδικού γνωστού αντιτύπου (Συλλογή Αντώνη Ν. Σολδάτου) της έντυπης Συλλογής υμνητικών κειμένων για τον Βενετό προνοητή Λευκάδας (1747-1750) που έγραψαν Βενετοί και Λευκαδίτες στο τέλος της θητείας του και εκδόθηκε στη Βενετία το 1750 (Σωτήρης Κουτμάνης). Οι συγγενικές σχέσεις ζωγράφων της Επτανησιακής Σχολής στη Λευκάδα του 18ου και του 19ου αιώνα, με προεκτάσεις ώς το σήμερα, εξετάζονται στη μελέτη της Ντενίζ-Χλόης Αλεβίζου. Ο διάκονος Ιωαννίκιος Γ. Ζαμπέλης δημοσιεύει μια σπουδή της τοπικής εκκλησιαστικής ιστορίας, στηριγμένη σε δύο άγνωστες λεπτομέρειες επιθεωρήσεις των ναών, του 1882 και του 1892, οργανωμένες από τη Μητρόπολη Λευκάδας.

Πλούσια είναι η προσφορά του τόμου στη μελέτη της ζωής και του έργου του Άγγελου και της Εύας Σικελιανού. Ο Κώστας Τσιαμπάος δημοσιεύει μελέτη για το Δελφικό Κέντρο του Σικελιανού, ως μια ουτοπική κοινότητα. Η Ευθαλία Παπαδάκη ερεύνησε τη «φιλελληνική» δραστηριότητα της Εύας Πάλμερ-Σικελιανού και τις συνέπειές της κατά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο στην Αμερική. Η Βιβέτ Τσαρλαμπά-Κακλαμάνη εκδίδει και σχολιάζει δύο κείμενα-μαρτυρίες του 1984 του Τάσου Κατσή (1903-1987) με τις αναμνήσεις των ψαράδων για τον Άγγελο και την Εύα στο νησάκι του Άϊ Νικόλα (1902-1910). Ο κύκλος κλείνει με τη σχολιασμένη έκδοση εννιά επιστολών (1928-1933) του Άγγελου στον φίλο του Σπύρο Γεράσιμου Σουμίλα από την Μάρθα Σουμίλα-Σαμπατακάκη, τον Αγησίλαο Σουμίλα και τον Νίκο Κ. Κατηφόρη.

Στον Λευκαδίτη γιατρό της Βενετίας Γρηγόριο Σ. Σταμπόγλη (1886-1973) αναφέρεται η μελέτη της Ευσταθίας Πολίτη. Ο Γεώργιος Π. Ροντογιάννης (1945-20.6.2013) δεν πρόλαβε να δει τυπωμένη τη μελέτη του: «Πάνου Γ. Ροντογιάννη (1911-1996), Λόγος για τους υπέρ Πατρίδος πεσόντας (Τσουκαλάδες Λευκάδος, 13 Φεβρουαρίου 1949)». Η Παρασκευή Κοψιδά-Βρεττού δημοσιεύει τη μελέτη «Λαϊκός πολιτισμός: μεταξύ αυθεντικότητας και φολκλορικής αναπαράστασης. Ο «Σύλλογος Αγροτοπαίδων Απόλλων Καρυάς».

OPEN / πρόταση για τη Biennale 2014

Η πρόταση με τίτλο OPEN στοχεύει στην ανάδειξη των αρχών - fundamentals της ελληνικής αρχιτεκτονικής μέσα από τρεις δυναμικές διαστάσεις:

Ι. Ως προς το παρελθόν: Επισημαίνοντας τους πολλαπλούς δρόμους που ‘ανοίγει’ η παρακαταθήκη των προηγούμενων γενεών, τα fundamentals που θέλουμε να διαφυλάξουμε και να επαν/ενεργοποιήσουμε στο μέλλον.

ΙΙ. Ως προς το παρόν: Εστιάζοντας στην ευθύνη μας να επανερμηνεύσουμε τα fundamentals με σύγχρονους όρους. Προβάλλοντας την επιθυμία μας να φανταστούμε, να δημιουργήσουμε, να δράσουμε στο σήμερα αξιοποιώντας δημιουργικά το υλικό του χτες.

ΙΙΙ. Ως προς το μέλλον: Προτάσσοντας την ελευθερία της εμπρόθετης δράσης, την ενίσχυση των πολλαπλών δυνητικών σεναρίων, τον δυναμικό και αντιδογματικό σχεδιασμό του επερχόμενου.

Η έκθεση θα προβάλλει παράλληλα και τις τρεις δυναμικές. Στο επίκεντρο θα βρεθούν λίγα εξαιρετικά δείγματα της ελληνικής αρχιτεκτονικής των τελευταίων 100 ετών (κτήρια και μελέτες), τα οποία εκφράζουν θεμελιώδεις (fundamental) αρχές της αρχιτεκτονικής, ανεξάρτητα από στιλιστικές εκφράσεις. Πρόκειται για κτήρια τα οποία έχει αναδείξει η έρευνα των τελευταίων ετών που παραμένουν όμως άγνωστα ή ελάχιστα γνωστά σε διεθνές επίπεδο. Με αφετηρία το 1917, τη χρονιά κατά την οποία ιδρύεται η Σχολή Αρχιτεκτόνων του ΕΜΠ, διατρέχουμε τον αιώνα κάνοντας στάσεις σε κομβικά έτη όπως το 1933 (4ο CIAM) ή το 1963 (διακήρυξη της Δήλου), αναδεικνύοντας χαρακτηριστικά ‘παραδείγματα’ (κατά Kuhn): το κτήριο μαγειρείων και πλυντηρίων του νοσοκομείου Σωτηρία του Περικλή Γεωργακόπουλου (το κτήριο μηχανή), τη μελέτη για το περίπτερο της Βενετίας του Στάμου Παπαδάκη (το ατελέσφορα μοντέρνο), το σπίτι στην Αμοργό του Γιάννη Ξενάκη (η σύζευξη μαθηματικής τάξης και φυσικού τοπίου), το εργοστάσιο ΦΙΞ που συνδέθηκε με το όνομα του Τάκη Ζενέτου (η αρχιτεκτονική ως παλίμψηστο), τα γραφεία του Κ.Α. Δοξιάδη (η δομή και το δίκτυο), το Ωδείο του Δεσποτόπουλου (μια συγκρουσιακή ανασύνθεση της ιστορίας πάνω στο Λύκειο του Αριστοτέλη), κ.α.. Τα έργα αυτά ξεδιπλώνουν ένα νήμα το οποίο συνδέει θεμελιώδεις έννοιες της αρχιτεκτονικής: τα μαθηματικά και τη γεωμετρία με την ποιητική του χώρου, την τοπική παράδοση με το παγκόσμιο δίκτυο, τον αυστηρό ρασιοναλισμό με την αισθητική του τοπίου, την οικολογία με την πολιτική δράση. Φτάνοντας στο σήμερα θα επικεντρώσουμε σε κτήρια-ορόσημα τα οποία επαναχρησιμοποιούνται και επαναλειτουργούν μέσα στο 2014 ενσωματώνοντας στρατηγικές σχεδιασμού που απαντούν σε σύγχρονες προβληματικές. Τέτοια είναι, για παράδειγμα, το εργοστάσιο ΦΙΞ (Εθνικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης) και το κτήριο γραφείων του Δοξιάδη (κτήριο κατοικιών One Athens).

Τα μέσα παρουσίασης θα είναι πολλαπλά και επάλληλα:

Α. Η αναδρομική κατασκευή της νεωτερικότητας: Κατασκευή, σε φυσική κλίμακα, του μισού περιπτέρου που σχεδίασε ο Στάμος Παπαδάκης για την έκθεση της Βενετίας το 1931 και τοποθέτησή του πάνω στο υπάρχον περίπτερο, σε ελαφρά μετατόπιση. Πρόκειται για μια επιλεκτική ‘ανάμνηση’ του μοντέρνου που ‘απορροφά’ το νεοβυζαντινό κτήριο, μια κριτική επανερμηνεία του άχτιστου και του θεμελιώδους σε σχέση με το κοινό και χτισμένο που θα αποτελέσει την κύρια πρόσκληση στην Ελληνική νεωτερικότητα.

Β. Η φυσική παρουσία της αρχιτεκτονικής: Προπλάσματα των επιλεγμένων κτηρίων που εκφράζουν τις θεμελιώδεις αρχές σε κλίμακα 1/10 ή 1/20. Θα εκτεθούν μακέτες ολόκληρων κτηρίων ή τομές τους και αναπτύγματα σε τρεις διαστάσεις που θα μεταφέρουν την πραγματική εμπειρία του αρχιτεκτονικού χώρου.

Γ. Οπτικοακουστική συμφωνία: Πανόραμα της ελληνικής αρχιτεκτονικής, με εναλλαγή κτηρίων υλοποιημένων και μη, γνωστών και άγνωστων, μέσα από αυθεντικά τεκμήρια (σκίτσα και σχέδια), φωτογραφίες, κείμενα, ήχο και βίντεο. Κτήρια και μελέτες των τελευταίων 100 ετών που αποτελούν θεμέλια της εποχής που έρχεται και μας εισάγουν σε ένα υπό διαμόρφωση μέλλον.

OPEN είναι το Ανοιχτό, το Ελεύθερο: Ανοιχτό έργο, Ανοιχτή κοινωνία, Ανοιχτή αρχιτεκτονική.

ΜΕΛΗ ΟΜΑΔΑΣ: Παναγιώτης Τουρνικιώτης, Κώστας Τσιαμπάος  

ΣΥΜΜΕΤΕΧΟΝΤΕΣ ΣΥΝΤΕΛΕΣΤΕΣ (ΜΕ ΑΛΦΑΒΗΤΙΚΗ ΣΕΙΡΑ):

Αιμιλία Αθανασίου (υποψήφια δρ ΕΜΠ), Σταύρος Αλιφραγκής (δρ αρχιτέκτων Πανεπιστημίου Cambridge), Τηλέμαχος Ανδριανόπουλος (υποψήφιος δρ ΕΜΠ), Αριστοτέλης Δημητρακόπουλος (υποψήφιος δρ ΕΜΠ), Ντόρα Θεοδωροπούλου (υποψήφια δρ ΕΜΠ), Φάνης Καφαντάρης (υποψήφιος δρ ΕΜΠ), Μυρτώ Κιούρτη (δρ αρχιτέκτων ΕΜΠ), Σταύρος Μαρτίνος (υποψήφιος δρ ΕΜΠ), Πέτρος Φωκαΐδης (υποψήφιος δρ ΕΜΠ).

ΣΚΑΪ τώρα / 15-1-14

Μια συζήτηση με την Άννα Μπουσδούκου για το βιβλίο του Δοξιάδη "Αι θυσίαι της Ελλάδος στο Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο". Όλη η εκπομπή εδώ (η σχετική συζήτηση στο 01:26:46).